Teknomiks

Meneviş kelime anlamı renk dalgalanmasıdır. Su verilmiş çeliklerin mekanik özelliklerini iyileştirme amacı ile yapılan bu işlem, adını demirci ve silah ustalarının benzetiminden almaktadır. Su verme işlemine tabi tutulmuş karbon çelikleri, menevişleme (temperleme) işleminin ardından dalgali bir renk alır. Bu nedenle demir ve silah ustaları tarafından böyle  bir isim verilmiştir.

Menevişleme işlemi özellikle su verme işleminden sonra malzeme içinde oluşan martensit ve bazen beynit yapısını ferrit – sementit (Fe3C) yapısına dönüştürerek daha az kırılgan ve tok bir yapı elde edilmesine yardımcı olur.  Menevişleme işlemi genellikle sünekliği arttırırken malzemenin mukavemetinde de bir miktar düşmeye sebep olur. Bu durum martensitin aşırı kırılgan ve güvenilmez yapısına karşılık olarak ödenmesi gereken bir bedeldir.

Menevişleme işlemi için bilinmesi gereken en önemli kural malzeme için belirlenen temperleme sıcaklıklarına uygun olarak ısıl işlem yapılmasıdır. Aksi takdirde malzeme temper kırılganlığı sorunu ile karşı karşıya kalır ve son ürünün çentik darbe enerjisi (toughness) beklenenden çok daha düşük bir değerde olur. Bu durum çelik içindeki alaşım ve impurite oranlarına göre farklılık gösterse de genellikle 250 C-400 C  ve 450 C -650 C arasında gözlenmektedir. Yani 300 C de temperlenen çeliğin çentik darbe enerjisi 200 C de temperlenenden daha düşüktür ayırca 500 C temperlenen çeliğin çentik darbe enerjisi de 425 derecede temperlenenden daha düşük olmaktadır.  Bu sebeple temperleme işlemi sırasında malzemenin temper sıcaklığı alaşım durumuna bağlı olarak seçilmelidir.  Temper kırılganlığı yukarıda bahsedilen kritik bölgelerde aşırı yavaş soğuma sırasında da gerçekleşebilir. Bu nedenle özellikle 450 C – 600 C bölgesinin hızlı geçilmesi tavsiye edilmektedir. Temper kırılganlığı özellikle alaşımlı çeliklerde gözlenmektedir.

Kaynak : Key to Metals

Teknoloji beynit, demir, derece, ısıl işlem, karbür, kırılganlık, martensit, meneviş, meneviş nedir, menevişleme, sementit, sıcaklık, su verme, temper

Alüminyum atmosferik korozyona dirençli hafif bir yapı malzemesidir. Alüminyumun mukavemeti alaşımlama, ısıl işlem ve soğuk şekillendirme yöntemleri ile arttırılabilir. İşlenmiş (wrought) ve döküm alüminyum malzemelerin tanımlaması için 4 haneli sayılar kullanılır. Yapısal amaçlı işlenmiş alüminyum malzemeler için son 2 rakam alaşımlama ile ilgili, ilk rakam alüminyum genel serisi ile ilgili bilgi verirken, ikinci rakam alaşım modifikasyonu ile ilgili bilgi verir. Döküm malzemeler içinse 2. ve 3. rakamlar malzeme içindeki alaşım miktarı ya da alüminyum miktarı ile ilgili bilgi verir. 3. rakamdan sonra ondalık sayı şeklinde ayrılan son rakam ise malzemenin döküm ya da külçe olması ile ilgili bilgi verir. Aşağıdaki tabloda seriler ve içerdikleri ana alaşım elementleri gösterilmiştir.

*Kullanılmayan Seriler ileride teknolojik gelişmeler sonucu kullanılması planlanan ve baştan gösterim planlanmasını ortadan kaldırmak için boş bırakılmış gelecekte kullanılması planlanan serilerdir.

İşlenmiş Al ürünlerin teslim koşullarının gösterimi için O, F, H, harfleri kullanılır.

F: (Fabricated) Üretildiği Haliyle

H: Soğuk Şekillendirme Yolu ile sertleştirilmiş olarak. Isıl işlem yapılıp yapılmadığı ve diğer özellikler  ”H” işaretinin yanına koyulan rakamdan anlaşılır.

O: (Annealed) Tavnlamış Haliyle. Bu şekilde temin edilen ürünler son derece yumuşaktır.

T: (Tempered) Temperlenmiş olarak. Kararlı temper elde etme amacı ile ısıl işleme tabi tutulmuş Temperleme ile ilgili detaylar “T” işaretinin yanına konulan rakamdan anlaşılır.

W: (Solution Heat Treated) Sadece çözündürme tavına tabi tutulmuş haliyle. Bu şekilde temin edilen ürünlere daha sonradan temperleme işlemi uygulanarak istenilen mekanik özellikler elde edilir.

Teknoloji alaşım, alüminyum, ısıl işlem, seri, temper