Teknomiks

Sürtünme karıştırma kaynağı TWI ( İngiliz Kaynak Enstitüsü) tarafından icat edilmiş patentli bir katı hal kaynak yöntemidir. Bu yöntem genellikle bakır alüminyum gibi erime sıcaklığı düşük metallerin kaynağında kullanılır.  Adından da anlaşılabileceği gibi bu yöntemde malzeme sürtünme yolu ile ısıtılır ve karıştırma ile kaynaklanır. Kaynaklama sıcaklığı malzemenin erime sıcaklığının yarısıdır ve bu yöntemde herhangi bir erime gerçekleşmez. Malzeme ısının etkisi ile yumuşar ve kolay şekillendirilebilir bir sıcaklığa gelir ve yüksek devirli karıştırıcı uç ile birbirine kaynaklanır.

Wikimedia

Resimde görüldüğü gibi omuz bölümü malzeme üzerine basınç ve sürtünme etkisi ile ısı uygular, girici uç ise kaynak bölgesini hamurlaşma sıcaklığında kaynaklayarak iki parçayı birleştirir. Karıştırıcı uç çok farklı şekillere sahip olabilir, dişli, konik, prizmatik vs. Kullanılacak uç genellikle kaynaklanacak malzemenin mekanik özelliklerine göre belirlenir. Karıştırma bölgesindeki mikro yapı bu işleme özel bölgelerle isimlendirilmişlerdir.

Karışma Bölgesi: Bu bölge yüksek plastik deformasyona uğramıştır ve bu bölgedeki tane yapısı ana malzeme ile karşılaştırıldığında daha incedir.

Omuz Bölgesi: Bu bölge takım omuzu tarafından sürtünme etkisi ile ısınan ve hamurlaşan malzemenin sürüklenmesi ve ezilmesi sonucu oluşan bölgedir

Termo-mekanik Tesiri Altındaki Bölge : Karıştırma etkisi ile ana malzeme arasında kalan bölge bu bölgede de kısmi deformasyon etkileri görülmektedir. Tane boyutu ana malzemeye daha yakındır.

Isıdan Etkilenmiş Bölge : Bütün kaynak yöntemlerinde de görülen bu bölgede diğer yöntemlerde de olduğu gibi mekanik özelliklerde düşme gözlenir.

wikimedia

Uygulaması zor bir yöntem olsa sürtünme karıştırma kaynağı özellikle alüminyum ve alaşımlarının kaynağında avantaj sağlamaktadır. Yüksek et kalınlık alüminyum plakaları diğer kaynak yöntemlerine oranla daha hızlı ve kaliteli bir şekilde kaynaklamak mümkün olmaktadır. Çeliklerde ise bu kaynak yönteminin uygulanması, işlemin yüksek ısı ihtiyacı ve bu ısıya dayanabilen karıştırıcı uçun mevcut olmaması nedeni ile mümkün olamamaktadır. Sürtünme karıştırma kaynağının,

Avantajları

• Ark eritme kaynağına oranla daha iyi mekanik özellikler
• Dolgu malzemesi ihtiyacı olmaması
• İşlem sırasında zehirli gaz çıkışı olmaması
• CNC freze cihazları ile kolay bir şekilde otomasyon sağlanması
• İşlem sonunda oluşan düzgün kayna dikişi nedeni ile ciddi bir işlem gerektirmemesi.
• Her pozisyonda kaynak yapılabilmesi

Dezavantajları

• Kaynağın başlama bitime noktalarında hata oluşması. Bu durum ark kaynağı yöntemlerinde de görülür.
• Kaynaklanacak parçaların birbirine yüksek basınçlı megene düzeneği ile tutturulması gerekmektedir.
• Şantiye uygulamasının mümkün olmaması
• Kullanım alanlarının çok az olması

Kaynak : wiki

Teknoloji alaşımları, alüminyum, avantajları, dezavantajları, karıştırma, kaynağı, kaynak, sürtünme, sürtünme karıştırma kaynağı, uygulama