Teknomiks

Sürtünme karıştırma kaynağı TWI ( İngiliz Kaynak Enstitüsü) tarafından icat edilmiş patentli bir katı hal kaynak yöntemidir. Bu yöntem genellikle bakır alüminyum gibi erime sıcaklığı düşük metallerin kaynağında kullanılır.  Adından da anlaşılabileceği gibi bu yöntemde malzeme sürtünme yolu ile ısıtılır ve karıştırma ile kaynaklanır. Kaynaklama sıcaklığı malzemenin erime sıcaklığının yarısıdır ve bu yöntemde herhangi bir erime gerçekleşmez. Malzeme ısının etkisi ile yumuşar ve kolay şekillendirilebilir bir sıcaklığa gelir ve yüksek devirli karıştırıcı uç ile birbirine kaynaklanır.

Wikimedia

Resimde görüldüğü gibi omuz bölümü malzeme üzerine basınç ve sürtünme etkisi ile ısı uygular, girici uç ise kaynak bölgesini hamurlaşma sıcaklığında kaynaklayarak iki parçayı birleştirir. Karıştırıcı uç çok farklı şekillere sahip olabilir, dişli, konik, prizmatik vs. Kullanılacak uç genellikle kaynaklanacak malzemenin mekanik özelliklerine göre belirlenir. Karıştırma bölgesindeki mikro yapı bu işleme özel bölgelerle isimlendirilmişlerdir.

Karışma Bölgesi: Bu bölge yüksek plastik deformasyona uğramıştır ve bu bölgedeki tane yapısı ana malzeme ile karşılaştırıldığında daha incedir.

Omuz Bölgesi: Bu bölge takım omuzu tarafından sürtünme etkisi ile ısınan ve hamurlaşan malzemenin sürüklenmesi ve ezilmesi sonucu oluşan bölgedir

Termo-mekanik Tesiri Altındaki Bölge : Karıştırma etkisi ile ana malzeme arasında kalan bölge bu bölgede de kısmi deformasyon etkileri görülmektedir. Tane boyutu ana malzemeye daha yakındır.

Isıdan Etkilenmiş Bölge : Bütün kaynak yöntemlerinde de görülen bu bölgede diğer yöntemlerde de olduğu gibi mekanik özelliklerde düşme gözlenir.

wikimedia

Uygulaması zor bir yöntem olsa sürtünme karıştırma kaynağı özellikle alüminyum ve alaşımlarının kaynağında avantaj sağlamaktadır. Yüksek et kalınlık alüminyum plakaları diğer kaynak yöntemlerine oranla daha hızlı ve kaliteli bir şekilde kaynaklamak mümkün olmaktadır. Çeliklerde ise bu kaynak yönteminin uygulanması, işlemin yüksek ısı ihtiyacı ve bu ısıya dayanabilen karıştırıcı uçun mevcut olmaması nedeni ile mümkün olamamaktadır. Sürtünme karıştırma kaynağının,

Avantajları

• Ark eritme kaynağına oranla daha iyi mekanik özellikler
• Dolgu malzemesi ihtiyacı olmaması
• İşlem sırasında zehirli gaz çıkışı olmaması
• CNC freze cihazları ile kolay bir şekilde otomasyon sağlanması
• İşlem sonunda oluşan düzgün kayna dikişi nedeni ile ciddi bir işlem gerektirmemesi.
• Her pozisyonda kaynak yapılabilmesi

Dezavantajları

• Kaynağın başlama bitime noktalarında hata oluşması. Bu durum ark kaynağı yöntemlerinde de görülür.
• Kaynaklanacak parçaların birbirine yüksek basınçlı megene düzeneği ile tutturulması gerekmektedir.
• Şantiye uygulamasının mümkün olmaması
• Kullanım alanlarının çok az olması

Kaynak : wiki

Teknoloji alaşımları, alüminyum, avantajları, dezavantajları, karıştırma, kaynağı, kaynak, sürtünme, sürtünme karıştırma kaynağı, uygulama

Paslanma neredeyse bütün metallerde gözlenen ve metalik elementin oksijen ile tepkimeye girmesi ile oluşur. Örneğin çelik malzemeler içindeki demir elementi, oksijen ile tepkimeye girdiği zaman kızıl renkli bir demir oksit oluşturur. Bu yeni oluşan tabaka aslında seramik bir malzemedir ve aşırı derecede kırılgandır. Bu yüzden uzun yıllar oksidasyona marus kalarak paslanan çeliklerin yüzeyindeki pas tabakası pul pul dökülmektedir. Bu durumun önüne geçebilmek ciddi korozyon tehdidi olan bölgelerde kullanılan çelik malzemeler boya ya da galvaniz işlemleriyle yüzeyi kaplanarak paslanmaya karşı korunurdu.

Paslanmaz çelikte ise oksidasyona karşı korunma alaşımlama ile sağlanır. Yukarıda da belirtildiği neredeyse bütün metaller atmosfer koşulları altında yüzeylerinde bir oksit tabakası oluştururlar.  Alüminyum, krom, magnezyum, titanyum gibi malzemelerde bu oksit tabakası malzemenin üzerinde çok hızlı bir şekilde oluşur ve oksijenin malzemenin alt tabakalarına girmesine izin vermez. Aslında bu metaller de paslanmaktadır fakat yüzeyde oluşan pas tabakası hem malzemeyi koruduğu hemde neredeyse görünmediği için bu malzemeler pratikte paslanmaz olarak adlandırılır. Çeliklerdeki oksit tabakası böyle bir özelliğe sahip olmadığı için bu  özellik  oksidasyon direnci yüksek olan krom alaşımlaması ile sağlanır.Genellikle bir çeliğin paslanmaz olarak adlandırılabilmesi için içeriğinde ağırlıkça %11 krom ihtiva etmesi gerekmektedir.  Çeliğinde içinde bulunan krom atmosfer koşullarında oksijenle tepkimeye girerek yüzeyde aynı alüminyumda olduğu gibi ince neredeyse görünmeyen bir oksit tabakası oluşturur ve oksijenin daha alt tabakalara inmesini engeller. Bu özelliği sayesinde paslanmaz çelik günümüzde özelikle medikali, gıda sanayinde ve yüksek korozyon direnci gereken bir çok farklı alanda kullanılmaktadır.

Paslanmaz kelimesi aslında yanlış bir tabirdir. Çünkü paslanmaz çelik gerçekte paslanmaz değildir sadece oksidasyon direnci çok yüksek bir malzemedir. Paslanmaz çelikler, herhangi bir şekilde karbon çeliği ile temas ettiğinde, bu durum karbon çeliği ile aynı ortamda işlem görmekten kaynaklanabilir, galvanik korozyona maruz kalır ve paslanır. Bu ve benzeri durumların önüne geçilebilmesi için paslanmaz çelik, karbon çeliklerindenayrı bölümlerde işleme tabi tutulmalıdır ve paslanmaz çeliğin işlenmesinde kullanılan bütün aletler karbon çeliğinde kullanılmamış olması gerekmektedir.

Kaynak: Wiki

Teknoloji alüminyum, çelik, direnç, galvanik, korozyon, oksit, paslanma, paslanmaz, tabaka

Alüminyum atmosferik korozyona dirençli hafif bir yapı malzemesidir. Alüminyumun mukavemeti alaşımlama, ısıl işlem ve soğuk şekillendirme yöntemleri ile arttırılabilir. İşlenmiş (wrought) ve döküm alüminyum malzemelerin tanımlaması için 4 haneli sayılar kullanılır. Yapısal amaçlı işlenmiş alüminyum malzemeler için son 2 rakam alaşımlama ile ilgili, ilk rakam alüminyum genel serisi ile ilgili bilgi verirken, ikinci rakam alaşım modifikasyonu ile ilgili bilgi verir. Döküm malzemeler içinse 2. ve 3. rakamlar malzeme içindeki alaşım miktarı ya da alüminyum miktarı ile ilgili bilgi verir. 3. rakamdan sonra ondalık sayı şeklinde ayrılan son rakam ise malzemenin döküm ya da külçe olması ile ilgili bilgi verir. Aşağıdaki tabloda seriler ve içerdikleri ana alaşım elementleri gösterilmiştir.

*Kullanılmayan Seriler ileride teknolojik gelişmeler sonucu kullanılması planlanan ve baştan gösterim planlanmasını ortadan kaldırmak için boş bırakılmış gelecekte kullanılması planlanan serilerdir.

İşlenmiş Al ürünlerin teslim koşullarının gösterimi için O, F, H, harfleri kullanılır.

F: (Fabricated) Üretildiği Haliyle

H: Soğuk Şekillendirme Yolu ile sertleştirilmiş olarak. Isıl işlem yapılıp yapılmadığı ve diğer özellikler  ”H” işaretinin yanına koyulan rakamdan anlaşılır.

O: (Annealed) Tavnlamış Haliyle. Bu şekilde temin edilen ürünler son derece yumuşaktır.

T: (Tempered) Temperlenmiş olarak. Kararlı temper elde etme amacı ile ısıl işleme tabi tutulmuş Temperleme ile ilgili detaylar “T” işaretinin yanına konulan rakamdan anlaşılır.

W: (Solution Heat Treated) Sadece çözündürme tavına tabi tutulmuş haliyle. Bu şekilde temin edilen ürünlere daha sonradan temperleme işlemi uygulanarak istenilen mekanik özellikler elde edilir.

Teknoloji alaşım, alüminyum, ısıl işlem, seri, temper